Zaproszenie na otwartą debatę: Socjologia jako nauka społecznie użyteczna i obecna w debacie publicznej
17 kwietnia 2026 r., godz. 13.00-15.00
Warszawa, Pałac Staszica, sala im. Marii Curie-Skłodowskiej
Społeczeństwo polskie, podobnie jak wiele innych krajów, zmaga się obecnie z potężnymi wyzwaniami. Zagrożony jest status podstawowych wartości organizujących relacje społeczne oraz politykę, które dotąd nie były szerzej kwestionowane. Jest to spowodowane m.in. skrajnymi nierównościami społecznymi, przemocą militarną, kryzysem humanitaryzmu i altruizmu, wzrastającą polaryzacją sceny i debaty politycznej, zanikiem solidarności oraz zakłóceniami w komunikacji społecznej i politycznej. Nieefektywne okazują się środki radzenia sobie przez państwa i gremia międzynarodowe ze zmianą klimatu, wojnami, kryzysem demograficznym czy wzrastającą liczbą osób w kryzysie psychicznym.
Zaangażowanie w diagnozowanie oraz proponowanie rozwiązań dla problemów społecznych jest cechą socjologii od chwili jej powstania. Podczas debaty o społecznej użyteczności i publicznej widoczności socjologii chcemy przyjrzeć się obecnym doświadczeniom polskich socjologów i socjolożek w tej sferze.
Dyskusją pokierują następujące pytania:
W jaki sposób wiedza socjologiczna jest obecnie wykorzystywana w debacie publicznej?
W jaki sposób socjolożki i socjologowie , którzy szeroko upubliczniają i komentują wyniki swoich badań radzą sobie z presją społecznej widoczności i wystawieniem na publiczną krytykę?
Jakie mają doświadczenia i jakie podejmują decyzje związane z ich społecznym zaangażowaniem i udziałem w debacie publicznej?
W jaki sposób niedofinansowanie nauki i presje związane z umiędzynarodowieniem działalności naukowej ukierunkowują tematykę badań socjologicznych, sposób rozpowszechniania wyników badań i wpływają na ich użyteczność dla społeczeństwa polskiego?
Do udziału w debacie zaprosiliśmy osoby, które prowadzą badania dotyczące różnych obszarów socjologii społecznie użytecznej i mają doświadczenie w poruszaniu ważnych publicznie zagadnień. Są to:
dr Dominika Blachnicka-Ciacek, UW
prof. Mikołaj Cześnik, Uniwersytet SWPS
dr hab. Arkadiusz Karwacki, prof. UMK
dr hab. Krzysztof Niedziałkowski, prof. IFiS PAN
Debatę i dyskusję poprowadzi prof. Dorota Praszałowicz, UJ, KS PAN, członkini grupy Badaczki i Badacze na Granicy.
.
Biogramy osób zaproszonych do debaty
Dominika Blachnicka-Ciacek
– adiunktka na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jej badania oraz praktyka wizualna koncentrują się na roli przemocy, pamięci i miejsca w kształtowaniu poczucia przynależności oraz aktywności społeczno-politycznej wśród społeczności uchodźczych i migranckich. Jest kierowniczką projektu „Zaangażowanie na odległość: wielostanowiskowa etnografia reakcji ukraińskiej diaspory na wojnę”, finansowanego przez NCN (2023–2026). Jest również laureatką nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla młodych wybitnych naukowców (2024) oraz niedawną stypendystką Fundacji Kościuszkowskiej (2024-2025).
Mikołaj Cześnik
– prof. dr hab., socjolog i politolog, dyrektor Instytutu Nauk Społecznych w Uniwersytecie SWPS. Specjalizuje się w socjologii polityki, badaniach zachowań wyborczych, systemów partyjnych oraz społecznych uwarunkowań zachowań politycznych. Kierownik Polskiego Generalnego Studium Wyborczego (PGSW/POLNES). Autor i współautor publikacji naukowych poświęconych zachowaniom politycznym, strukturze społecznej, klasom społecznym oraz relacjom między społeczeństwem a polityką.
Arkadiusz Karwacki
– socjolog, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, kierownik Katedry Badania Jakości Życia i Socjologii Stosowanej w Instytucie Socjologii UMK. Specjalizuje się w badaniach jakości życia, problemów społecznych oraz współczesnej polityki społecznej. Kierownik, koordynator i wykonawca wielu projektów badawczych, także o charakterze aplikacyjnym. Współautor koncepcji, standardów, modeli i diagnoz na potrzeby praktyki pomocowej oraz na rzecz celowego wpływu społecznego podmiotów biznesowych (np. Krajowa Sieć Reintegracji, standardy zarządzania usługami reintegracyjnymi i rehabilitacyjnymi, model przeciwdziałania dziedziczeniu biedy, diagnoza potrzeb i potencjałów w zakresie świadczenia usług, dialog społeczny firmy z członkami środowiska otaczającego przedsiębiorstwa). W latach 2021-2025 członek Rady ds. Społecznych Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP. Były członek i przewodniczący Rady CBOS. Członek Rady Programowej Open Eyes Economy Summit.
Krzysztof Niedziałkowski
– dr hab., profesor w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, kierownikiem Laboratorium Socjologii Środowiska IFiS PAN oraz zastępcą dyrektora IFiS PAN ds. socjologii. Pełni również funkcję członka prezydium interdyscyplinarnego Komitetu d.s. Kryzysu Klimatycznego PAN. Jego zainteresowania naukowe dotyczą społecznych aspektów ochrony środowiska, w tym przyczyn i dynamiki konfliktów środowiskowych oraz partycypacji społecznej w ochronie przyrody. Realizowane przez niego projekty badawcze obejmowały m.in. kontrowersji wokół obszarów chronionych, lasów, dzikich zwierząt, planowania przestrzennego, a także adaptacji do zmiany klimatu.
Dorota Praszałowicz
– profesor socjologii, kieruje Katedrą Migracji i Stosunków Etnicznych na Uniwersytecie Jagiellońskim, należy do kolektywu Badaczki i Badacze na Granicy oraz do Komitetu Badań nad Migracjami PAN. Redagowała „Studia Migracyjne–Przegląd Polonijny” (2009-2023) i serię książkową „Migration-Ethnicity-Nation” Peter Lang. Należy do Polish American Historical Association (Board of Directors).
ZAPRASZAMY DO AKTYWNEGO UDZIAŁU W DYSKUSJI ORAZ OGLĄDANIA DEBATY! www.youtube.com/@KomitetSocjologiiPAN